Kehrizler

Kehriz, Kenkanlar tarafından yerin 6ile 25 metre derinliklerindeki sızma kaynak suların birktirilerek bir su yolundan şehire su ulaştıran kuyulu su galerisine Van'da verilen isimdir. Yer altı su kanalıdır.

Bundan 15-20 yıl öncesine kadar Van'ın güzelliğine güzellik katan, geçtiği sokak ve mahallelere temizlik, ferahlık, yeşillik ve sosyal canlılık kazandıran kehrizlerin birçoğu çalışır durumdaydı. Su kültürümüzün bu orjinal sistemi sayesinde Van'ın birçok sokağını söğüt ve kavak ağaçları kaplarken, ev hanımlarının temizlik anlayışı sokak temizlenerek noktalanırdı. Kehriz başları ortak kültürün oluştuğu, anıların hafızalara yer ettiği yerlerdi. Şakalaşmalar, ayak üstü sohbetler, günlük haberleşmeler, dilleşmeler, yardımlaşmalar, sitemler, caka satmalar hep burada olurdu.Van'da Kehrizlerin yanıbaşında kahvehaneler, hamamlar olurdu.

Kehriz ustalarına Van'da Kenkan denilmektedir. Günümüzde Van'da aktif olan iki kehriz bulunmaktadır. 1997 yılından bu yana yok olması önlenen bu iki kehriz bile bu gün Van'ın su kesintisinde Van'ın şehir şebekesinin arızalanması durumunda kurtarıcı su kaynağıdır. İtfayeler, su araçları, kilim-halı yıkayanlar, çeşitli işletmeler su ihtiyaçlarını bu kehrizlerden sağlar.

Düzenli kaynak sağlanması halinde körelmiş Hacı Bekir, Taze, Vakıf, Çavuşbaşı, Karamehmet, Hanikoğlu, Çalık kehrizleri yeniden eski canlılığına kavuşturulabilir.kaynak